EIC – Elektronické Informační Centrum – Trung tâm thông tin điện tử là tên của dự án do nhóm kỹ sư người Việt nam, đang sống và làm việc tại Cộng hòa Séc, lập ra và thực hiện. Mục đích chính của dự án là : (1) Cung cấp các thông tin, đặc biệt là về pháp lý, và tư vấn pháp lý cho cộng đồng người Việt đang sống tại Séc, (2) Dịch và đăng tải những tin tức thời sự diễn ra tại CH Séc. Tất cả đều nhằm mục đích giúp đỡ cho quá trình hội nhập của người Việt Nam vào xã hội Séc và để từng cá nhân có thể tự mình giải quyết được những vấn đề nảy sinh tại đây. Ngoài ra, cũng cung cấp cho người Séc một số thông tin cơ bản về con người và đất nước Việt nam. Tin tức hoặc bài viết và ý kiến đóng góp cho trang web xin gửi về email: nguyendoantruong@seznam.cz.

Back Luật pháp / Zákony | Tin luật pháp | Bạn cần biết / Nutno znát | Chuyện dài kỳ xung quanh việc ký „hợp đồng“!

Chuyện dài kỳ xung quanh việc ký „hợp đồng“!

 

Chúng ta, người Việt Nam đang sống tại cộng hòa Séc, từ lâu nay vẫn thường gặp hoặc được nghe những chuyện khiến phải „bầm gan tím ruột“ mà không làm gì được, nhất là xung quanh chuyện chót ký hợp đồng. Nước cộng hòa Séc, nơi ta đang sống, một nước vốn bị đắm mình trong chủ nghĩa xã hội 44 năm trời, luật pháp, vốn do một „độc đảng tự biên, tự diễn“ ban phát ra cho con dân, cứ thế mà thi hành, nay được chuyển dần thành luật pháp áp dụng vào một xã hội dân chủ, cộng hòa non trẻ, trong một thời gian mới 20 năm không thể tránh được những lỗ hổng. Bản thân người Séc, cũng đã nhiều người phải dở khóc, dở mếu vì chót nhỡ tay ký dại vào những văn bản có tiêu đề là „hợp đồng ...“ mà nó đã làm họ thiệt hại nhiều về tiền của, thời gian và sức khỏe. Nhưng dù sao, họ là người bản sứ, khi ra tòa hoặc ra các cơ quan chức năng để phân xử, họ cũng dễ dàng tìm được sự đồng cảm hơn và hậu quả để lại cũng „nhẹ“ hơn so với những người nước ngoài sống tại đây khi cùng phạm sai lầm như vậy.

 

Chuyện người Việt Nam ký hợp đồng tại Séc cũng có năm bảy loại. Loại thứ nhất là các hợp đồng dính líu đến kinh tế, nó gồm có các loại hợp đồng cung ứng dịch vụ, hợp đồng thuê cửa hàng, chỗ bán hàng, hợp đồng vay tiền, hợp đồng mua đồ ( chủ yếu là mua ô tô ) trả chậm ( ta gọi là mua li –zing ). Loại thứ hai dính dáng đến bất động sản, dù là hợp đồng thuê nhà ở hay hợp đồng mua nhà còn loại thứ ba dính đến hợp đồng lao động.

Trong bài viết này, tôi xin đề cập đến các vấn đề nảy sinh quanh việc đặt bút ký „hợp đồng cung ứng dịch vụ....“, một dạng hợp đồng kinh tế phổ biến hiện nay.

Loại hợp đồng kinh tế mà người Việt nam hay phạm sai lầm nhất khi ký kết đó là Hợp đồng về cung ứng dịch vụ! Thời buổi thị trường, các công ty lừa mọc lên như nấm và nó hoạt động và tồn tại được là nhờ luật về kinh doanh có khe hở quá rộng, trong khi đó luật bảo vệ quyền của người tiêu dùng tại Séc thì quá kém, ít hiệu quả. Vì vậy người bị thua thiệt thường là những người tiêu dùng đơn lẻ, ít hiểu biết và trong một chừng mực nhất định sẽ bị luật pháp bỏ rơi!

Xin cụ thể hơn. Một người Việt nam quen tôi, tạm gọi là NAQ, vào năm 2003 chót ký hợp đồng với công ty NEWAYS CZ, về cung ứng dịch vụ viễn thông, nói gọn là nối điện thoại gọi về Việt Nam với giá rẻ, con số cho thấy là rẻ thật, vì lúc đó gọi thẳng ( qua T-mobile, Oscar hay Eurotel những hơn 60Kč/phút, đằng này qua NEWAYS CZ hết có nhiều nhất là 17,30 Kč/phút mà thôi – thật quá ngon, chỉ thằng điên mới không ký!). Vì biết ít tiếng Séc nên anh ta ký thông qua một người đồng hương của mình, đang làm đại diện ( người ăn theo) của công ty nêu trên, tiếng Séc dài hơn anh ta vài xăng ti mét nhưng đối với anh ta thì quá xịn rồi. Tất nhiên khi mới ký, tháng đầu tiên mọi việc rất trôi chảy. Gọi về Việt Nam thường được thông mạng, phiếu tính tiền cũng đàng hoàng, công ty chưa thèm ăn gian của khách hàng một xu. Chuyện bắt đầu xảy ra từ tháng thứ hai, thứ ba. Bạn gọi ít khi được thông mạng, chất lượng các cuộc gọi kém dần và thậm chí chả bên nào nghe được bên nào nói gì, nhưng thời gian vẫn cứ nhảy đều, tức là vẫn tính tiền, riêng đọan tính tiền gọi thì máy tính của các công ty không có nhầm bao giờ, chỉ có tự động tăng thêm phút gọi, cuộc gọi ( nhiều khi bạn không thực hiên ) và như vậy tổng số tiền tăng lên chứ chả khi nào nó lại „bỏ quên“ đâu. Khi hóa đơn thanh tóan tiền được gửi đến, bạn ngã ngửa người vì sao nhiều thế. Khi trước dùng mạng „đắt tiền“ mỗi tháng hết độ (ví dụ )1500 Kč, nay dùng mạng „rẻ tiền“ mà mỗi tháng hết gấp hai, ba lần, thật vô lý! Lẽ đương nhiên là bạn không trả hoặc bạn tìm cách hủy hợp đồng. Lúc ký hợp đồng thì tìm đâu cũng thấy nhà cung ứng, lúc tìm người để hủy thì gọi hàng trăm cuộc chẳng ai nhấc máy hoặc đóai hoài đến, kể cả đồng hương „mũi tẹt, da vàng“, người đưa mình đến dịch vụ này. Lúc thì bận, lúc thì về Việt nam, lúc thì điện thoại để túi quần ...cùng lắm thì gật đầu bảo là sẽ báo công ty và sẽ cắt. Người đồng hương, phải tin nhau chứ, cứ ung dung qua ngày. Đùng một cái mới đây anh NAQ nhận được của cùng một lúc hai cơ quan thi hành án- tịch biên tài sản trát đòi nợ, số nợ ban đầu độ mấy ngàn, nay lên đến trên một trăm ngàn! Đầu tiên, anh ta chạy đến tìm một người Việt khác, cũng gọi là biết tiếng, biết luật nhò sử lý hộ, kết quả là bản kháng án viết không kịp thời, không gửi đi, tất nhiên quyết định đã ra phải có hiệu lực! Anh NAQ sau đó còn nhận được một trát khác của tòa, thật may là còn kịp đưa nhờ người quen cũ xem xét. Thấy sự không bình thường ở đây nên tôi cũng nhận lời thử giúp và nhập cuộc. Sau khi kháng án lên một tòa án huyện, với những lý do không thể bỏ qua, tòa án ở đây đã đồng ý mở phiên xử lại. Họ đã gửi giấy yêu cầu CTL ( công ty lừa kia ) giải trình một số vấn đề. Tất nhiên đã đi lừa thì giải trình sao nổi. Vả lại, cái công ty ban đầu kia đã bị bán vì „phá sản đểu“ lâu rồi và người mua lại cũng chính là ông chủ thành lập ra nó!. Nay ông ta dựng lên một công ty mang tên khác ( như NEWWAYS s.r.o. chẳng hạn ). Tòa án đã ra quyết định hủy án án cũ đi. Nhưng tiền ai mà chả thèm, nhất là có những người vốn sinh ra để kiếm tiền bằng mọi cách. Khỏan nợ „giả“ kia lại được chuyển sang cho một luật sư khác và người này lại đệ đơn kiện lên tòa án, nơi anh ta chắc có chút ít „thân quen“. Tòa án nơi này lại ra quyết định bắt con nợ trả tiền và cho phép một cơ quan đòi nợ ở Praha tiến hành. Thật là may, do kháng lại lần này kịp thời và những luật sư làm việc ở cơ quan đòi nợ kia cũng thuộc dạng „biết điều và có học thức, không vì tiền mà chà đạp lên pháp luật“, sau khi công ty lừa kia không trả lời những yêu cầu của họ, cơ quan đòi nợ đã ra quyết định đình chỉ việc đòi nợ này. Đây thuộc trường hợp đầu tiên, khách hàng chiến thắng. Còn hàng trăm, hàng ngàn người khác nữa, người đã chịu phải trả cả trăm ngàn kô run, người thì chưa biết lúc nào nhân viên của công ty đòi nợ đến gõ cửa nhà. Tất nhiên cuộc chiến còn dài nhưng còn hy vọng. Qua đây chúng ta thấy cuộc sống kiếm „cơm áo“ ở đất khách, quê người không hề đơn giản chút nào nhất là cho những người hiểu tiếng đã ít, hiểu luật càng không. Tôi có hai lời khuyên ở đây : một là trước khi thò bút ký vào bất cứ một văn bản nào, nhất là các hợp đồng cung ứng dịch vụ, các hợp đồng kinh tế, nhất thiết nên nhờ những người hiểu biết, được ăn học đàng hoàng tử tế góp ý tham khảo cho. Dù có mất chút tiền, chút thời gian nhưng còn được yên tâm. Một điều nên kỵ là nghe lời tham gia của những kẻ „nửa vời“, tây nói A thì cứ khẳng định là A phẩy, mồm nói „tiếng Tây liến thoắng“ nhưng lại không biết mình nói sai, nói bừa và nhất là khi họ lại là đại diện thương mại cho những công ty như ở trường hợp nêu trên, họ sẽ làm vì mục đích „cơm áo gạo tiền“ của chính họ chứ không nói thật những gì ẩn dấu bên trong đâu, thêm nữa, biết đâu vì kém hiểu biết nên chính họ cũng là nạn nhân của các công ty „lừa đảo“ tinh vi kiểu này. Hai là khi hủy hợp đồng, phải hủy bằng văn bản với công ty gốc, nơi mình ký với họ, chứ đừng bao giờ tin vào những lời „dạ được, tôi làm ngay, hay tôi lo rồi, đã xong“ của mấy ông „DVTH- dịch vụ tổng hợp!“. Để mang tính thời sự, tôi cũng xin lưu ý cho những người VN đang sống ở đây là hiện nay đang có nhiều công ty dạng như vậy ( eurrophony, starlive vv...) đang hoạt động, một người Viêt Nam cũng đã bị công ty Eurrophony cho „ăn đòn“, thay vì tiền gọi theo lời quảng cáo, chỉ có đâu gần 2 Kč/phút gọi Viêt Nam, nhận hóa đơn tính tiền mới biết thật là trên 60 Kč/phút. Tá hỏa lên, anh tìm cách gọi cho người môi giới để hủy hợp đồng thì đâu có gọi được. Hôm vừa rồi lại lên chỗ tôi ngồi than thở, trời run rủi thế nào lại túm được đúng „ông em thân thiết“ trước cửa văn phòng và theo lời góp ý, anh đã nhất quyết yêu cầu được chở đến công ty hủy hợp đồng bằng văn bản! Thôi thì dù có bị phạt mấy ngàn vì hủy hợp đồng sớm, cứ cho là ngu phí đi, còn hơn là sau này số nợ chồng chất, kiện cáo ra tòa. Theo tôi được biết thì đã có hàng trăm người Việt rơi vào cạm bẫy này, tin vào những lời hứa hẹn, những „bảng giá“ gọi đầy hấp dẫn nên ký HĐ rồi mà chẳng thèm xem hết những dòng chữ nhỏ li ti, đến tôi cũng phải vã mồ hôi và mất nhiều giờ ngẫm nghĩ mới phát hiện ra „sự lừa đảo nằm ở câu chữ nào“ trong đó.

Một lời căn dặn gửi đến các bạn thấy cần „tư vấn“ là : khi bạn nhận được bất kỳ một văn bản nào, trông có vẻ nghiêm trọng mà lại bằng tiếng Séc, điều đầu tiên phải làm là tìm được người biết tiếng Séc đàng hoàng ( tôi xin nhấn mạnh – người biết tiếng Séc đàng hoàng, vì nói thật ra nếu bộ tư pháp Séc bắt các phiên dịch Việt Nam thi lại tiếng Séc, tôi cam đoan rằng 70-80% số „phiên dịch quốc gia người Việt Nam“ sẽ phải trả lại con dấu vì tiếng Séc kém quá! Chưa nói đến trình độ tiếng Việt ), nhờ người đó dịch sơ qua xem nó nói cái gì trước khi quyết định sử lý nó ( làm bản kháng án, trình bày vv...) hay vứt nó vào sọt rác!

Kỹ sư Nguyễn Kim Phụng


Tin mới:
Tin đã đăng:

Elektronické Informační Centrum, zkratka : EIC, je název projektu skupiny vietnamských inženýrů, kteří žijí a pracují tady v ČR. Hlavní obsahy tohoto projektu jsou : (1) poskytovat informace, zejména právní, současně s provozováním poradny, určené vietnamským občanům žijícím v ČR; (2) Překládat a zveřejnit aktuální články z českého jazyka do vietnamského; Cílem tohoto projektu je pomoci vietnamským občanům v procesu integrace do české společnosti, aby mohl každý jedinec sám vyřešit vzniklé záležitosti v prostředí českém. Mimo to poskytuje zájemcům z české strany nějaké užitečné informace o Vietnamu a jeho lidech. Všechny otázky nebo články a připomínky ohledně EIC, prosíme, zašlete na mailovou adresu : nguyendoantruong@seznam/cz nebo eic2011@seznam.cz